Czytając Frankla…

ksiazki

 

„Logoterapia nie jest siłą narzucaną wszystkim, którzy interesują się psychoterapią. Zamiast do orientalnego bazaru można by ją porównać do supermarketu; w tym pierwszym klient jest nagabywany, aby coś zakupił, w tym drugim pokazuje mu się i proponuje różne towary, z których może wybrać to, co sam uzna za przydatne i wartościowe.” – Viktor E. Frankl

 

Czytając książkę pt. Człowiek w poszukiwaniu sensu Viktora E. Frankla mam nieodparte wrażenie, jakbym czytał o początkach coachingu. Ale jak to? – pomyślisz drogi czytelniku – Co ma piernik do wiatraka? Frankl, żyjący długo przed erą coachingowego boomu, mody na psychologię pozytywną i wszechogarniający rozwój, cóż on ma wspólnego z coachingiem? Ten, który przeżył dramat obozów, profesor neurologii i psychiatrii Uniwersytetu Wiedeńskiego, autor trzeciej wiedeńskiej szkoły psychoterapii, tzw. logoterapii, miałby być protoplastą dziedziny tak silnie obecnej w XXI wieku? Być może to zbyt daleko idące wnioski, być może to za dużo powiedziane. Jedno jest pewne: logoterapia opisana w książce Frankla ma bardzo wiele wspólnego z coachingiem. Niech się nie oburzają mędrcy świata na ten wniosek pokornego i samozwańczego myśliciela, którego celem jest tylko pobudzić czytelnika do refleksji i – jak na coacha przystało – do odważnego stawiania pytań.

Czy coaching jest synem logoterapii? Nie wiem. Wiem natomiast, że obydwie te rzeczywistości mają ze sobą wiele wspólnego. Moja refleksja to pokorny komentarz spisanych słów Viktora E. Frankla, w których dostrzegam odzwierciedlenie istoty coachingu.

źródło: wikipedia.org

Viktor Emil Frankl. źródło: wikipedia.org

Coaching możemy rozumieć jako metodę szkoleniową, mającą na celu osiągnięcie efektu najlepszego z możliwych w stosunkowo krótkim czasie. Jednak z punktu widzenia praktyki i lat poświęconych przeze mnie zgłębianiu tej dziedziny stwierdzam, że postrzeganie w ten sposób coachingu jest bardzo dużym uproszczeniem. Spójrzmy na najbardziej priorytetowy cel coachingu: to nie tyle sukces, co trwała zmiana wieńczona sukcesem. Owa zmiana wynika z przewartościowania dotychczasowych życiowych zabiegów, weryfikacji swoich możliwości, swoistej autorefleksji nad własnym potencjałem. Coaching to filozofia życia, a nie tylko krótkie wiązania: bodziec – reakcja, możliwości – sukces. Zrobilibyśmy wielką krzywdę coachingowi, ograniczając go jedynie do ściśle biznesowej sfery, zafiksowanej na szybkim osiągnięciu celu.

 

„Życie każdemu z nas stawia pytania, a jedynym sposobem, aby mu odpowiedzieć, jest odpowiadać za swoje życie, być za nie odpowiedzialnym. Tym samym logoterapia dostrzega w odpowiedzialności istotę ludzkiej egzystencji.”

 

Również coaching silnie dostrzega istotę ludzkiej egzystencji w odpowiedzialności. Klient, przy pomocy stawianych przez coacha pytań, stara się wniknąć w swój potencjał i ocenić możliwości zmiany. W takich momentach klient zastanawia się, co jest dla niego ważne. Wartościuje i bierze odpowiedzialność. Choćby za to, by nie zaprzepaścić własnych możliwości, nie zmarnować swojego potencjału, a tym samym owocnie wykorzystać wszystkie zasoby własnej egzystencji.

 

„Logoterapia skupia się głównie na przyszłości, to znaczy na tym, do czego pacjent ma w swoim życiu dążyć (logoterapia jest w rzeczy samej psychoterapią skoncentrowaną na sensie życia).”

 

Coaching także skoncentrowany jest przede wszystkim na przyszłości. Już samo słowo „potencjał” niesie w sobie moc stawania się pełnią w przyszłości. Coaching sięga po terminy, w których drzemie siła umożliwiająca przebudzenie człowieka z marazmu, niezadowolenia, zastanego stanu rzeczy. Wszystko to dzieje się, by urzeczywistnić potrzebę trwałej zmiany. Coaching jest drogą do realizacji siebie w pełni: w pełni własnej egzystencji, w stawaniu się w pełni człowiekiem w każdej ze sfer ludzkiej osobowości.

 

„W logoterapii pacjent rzeczywiście jest konfrontowany z sensem własnego życia i zostaje nań przeorientowany.”

 

Widzimy to także w coachingu. Klient dokonuje autooceny swoich dotychczasowych wysiłków i zmagań z życiem. Doświadcza reorganizacji swoich możliwości, ocenia sens dotychczasowych działań i pyta o sens działań w przyszłości. Wszystko po to, by nadać swojemu życiu nową jakość, nowy sens.

 

„Rolą logoterapeuty jest poszerzenie pola widzenia pacjenta tak, aby ten dostrzegł
i uświadomił sobie istnienie całego spektrum potencjalnego sensu.”

 

Jest to również rolą coacha. Odbywa się to poprzez umiejętne zadawanie pytań, poszerzenie horyzontu możliwości klienta – jego pole widzenia powiększane jest do tego stopnia, by mógł dostrzec każdą ze ścieżek prowadzących do realizacji samego siebie i sensu nadanego swoim celom, działaniom. W konsekwencji klient ma szansę podjąć decyzje właściwe dla siebie, w swojej ocenie. Decyzje, dzięki którym będzie mógł wziąć za swoje życie pełną odpowiedzialność.

 

„Człowiek jest istotą odpowiedzialną i zobowiązaną stale urzeczywistniać sens potencjalnie  zawarty w każdej życiowej sytuacji.”

 

W tym stwierdzeniu mistrza Frankla zawiera się coachingowa wiara w człowieka. Coaching patrzy na człowieka właśnie z takiej perspektywy. W każdej sytuacji jest on w stanie podjąć taką decyzję i odnaleźć taką drogę, która wypełni jego życie sensem, niosąc mu wewnętrzny pokój i szczęście. W czasie coachingu człowiek poszukuje sensu, wyznacza cele, ale przede wszystkim oddaje się refleksji nad taką interpretacją wydarzeń i faktów z życia, która przywiedzie na myśl cały szereg możliwości odpowiedniego i dobrego dla klienta ich rozwiązania.

 

Reasumując swoje refleksje nad wyborem myśli Frankla, bardzo mocno doświadczam spójności między jego psychologią egzystencjalną a egzystencjalną filozofią coachingu. Być może spoglądając na postać Viktora E. Frakla mamy do czynienia z geniuszem współczesnej jemu psychologii, a może również z protoplastą coachingu.

 

Autor artykułu:

[column size=”one-third”]

pytel
[/column][column size=”two-third” last=”true”]
Piotr Pytel

Magister filozofii i teologii na Papieskim Uniwersytecie JPII w Krakowie, pedagog ze specjalnością diagnoza i terapia pedagogiczna, obecnie studiuje psychologię kliniczną na Uniwersytecie Humanistycznospołecznym SWPS. Prowadzi Szkolne Warsztaty Coachingowe. Opiekun studiów w Instytucie Komunikacji i Rozwoju Mukoid.

więcej na mukoid.com oraz na stuzawco.com

[/column]

You may also like...